hypatia

KARANLIK ÇAĞIN GÜNEŞİ İLK BİLİM KADINI “HYPATIA” ve “YAŞAMAK”

hypatia
http://mervezana.com/

Karantina öncesinde, bir yerlere yetişmeye çalışmaktan şikayet ettiğimiz; su gibi hızla akan bir hayatımız vardı. Yetişmesi gereken projelerden,çalışılması gereken derslerden, ilgilenilmesi gereken arkadaşlara kadar uzun bir görev listesi. Bu görevlerden arta kalan kısa küçük molalar ise kendimize giden yola çıkıyordu.

Denize doğru uzun bir yürüyüş,kampta gökyüzünü izlediğimiz bir gece ya da balkonumuzda gün batımını seyrettiğimiz anlar kendimizle kalmak için yarattığımız fırsatlardı.

Şimdi bu yalnızlığa sahibiz kendimizle konuşmaya yeteri kadar zamanımız var. Peki gerçekten kendimize doğru soruları soruyor muyuz?

Ben “Yanlış da olsa düşünmek hiç düşünmemekten daha iyidir” diyen Hypatia‘nın kitabına kadar kendime hep eksik sorular sormuşum. Kişisel gelişim kitaplarının bizde oturttuğu algıya dayanarak hep Nasıl yaşarım?” sorusuna odaklandım. Ama öğrendim ki ek olarak kendimize “Nasıl Yaşanmaz?” sorusunu da sormalıymışız.

Pekiiiii düşünce tarihinin ilk bilim kadını olan Hypatia tam olarak kim hemen ondan bahsedelim.


HYPATIA KİMDİR?

filozof

İskenderiyeli astronom ve matematikçi Theon’un kızıdır. M.S. 370 yılına yakın civarlarda doğmuştur.

Bu dönem kadınların evin dışında zor görülebildiği,kız çocuklarının nadiren eğitim görebildiği ve toplum tarafından kadınların belirli rollere girmek zorunda bırakıldığı bir dönemdir. Fakat Theon kızına değer vermiştir ve ona en iyi eğitimi sağlamıştır.

Bilimi, zarafeti kadar güzelliği ile de ünlü olan bu filozof ve matematikçi Atina’da eğitimini tamamlamıştır. Daha sonra İskenderiye’ye yerleşmiş ve bir okul açmıştır.

Babasından aldığı sağlam fikir alt yapısı ve Platon‘un fikirlerine duyduğu hayranlık ile halka açık dersler verirdi.

Hypatia’nın Platonculuğu yansıtan felsefesi ve yaklaşımları diğer Atina okullarına göre daha araştırmacı ve daha bilimsel nitelikteydi. Akılcılıktan yana olan bu okul diğerleri gibi mistik unsurlara eğilimli değildi.

M.Ö. 3.yy – M.Ö. 6.yy arası Roma zenginliğini yitirmeye, eğitimsizlik artmaya, baskı ve korku bütün izlerini yaymaya başladı.Filozof takımı Roma imparatorunun himayesinde kalmaya devam ettiler ve eğitimi halka mal etmeye çalışmadılar. Ve bilgiyi kendilerine sakladılar.

Eski aydınlanmanın temsilcisi olan Hypatia, Hıristiyan olan ve olmayanların arasındaki gerilim ve çatışmanın öne çıkan ismi olarak görülüyordu.

Gerginliğin arttığı bu dönemde, yobaz fanatik bir kitle tarafından midye kabukları ile vücudu parçalanıp sonrada yakılarak öldürüldü.


HYPATIA’NIN ÇALIŞMALARI

1) “Astronominin kanunları” adlı kitabı yazması
2) Aritmetik üzerine yorumları
3) Batlamyus’un Almagest’i üzerine düzenleme
4) Apollonius’un konikleri üzerine yorumları 5) Babası Theon’un yazdığı “öklidin elementleri” adlı eser üzerinde düzenlemesi
6) Hidrometreyi bulması
7) Gök cisimleri üzerine sınıflandırması
8) Sıvıların yoğunluk derecelerini bulması…

NASIL YAŞANMAZ?

Nasıl yaşanmaması gerektiğini bilmek, nasıl yaşanması gerektiğinin bir önceki adımıdır. İlk adımın nasıl atılacağını bilmek bir sonraki adımın daha cesurca ve daha güçlü atılmasına yol açar.

İnsanın deneyimleri onun özgürlüğüdür. Her geriye bakış,ileriye sıçrayış demektir ve geçmişe bakmadan geleceğe yol alamayız.

Eğer bir ağaç değilseniz yürümenin, bir kaya değilseniz düşünmenin, bir hayvan değilseniz üretmenin sorumluluğunu taşırsınız.”

” Yanlış da olsa düşünmek hiç düşünmemekten daha iyidir” Hypatia
  • Hayatın içine doğru yürümedikçe
  • Korkularının üzerine gitmedikçe
  • Geçmişi sorgulayıp,geleceğe bakmadıkça
  • Geleneksel düşünceleri üzerinden atmadıkça
  • Gerçekleri yoksaydıkça ve yanlışa körkütük inandıkça
  • Başka bir aklın kölesi oldukça

HİÇ KİMSE GERÇEK ANLAMDA YAŞAYAMAZ!

HYPATIA’NIN FELSEFESİ

hypatia
http://mervezana.com/

DÜŞÜNME HAKKINIZI SAKLI TUTUN ve DÜŞÜNÜN

“Düşünme hakkınızı saklı tutun çünkü yanlış da olsa düşünmek hiç düşünmemekten daha iyidir.”

” Yanlış da olsa düşünmek hiç düşünmemekten daha iyidir” Hypatia

Bilimin ve düşüncenin cinsiyeti yoktur. İnsanlık tarihi boyunca düşünce tarihinde erkek egemenliğinin hakim olması,kadınların bu kategoriye hiç girememesi birinin diğerinden daha üstün olduğu anlamına gelmez. Sadece imkanların bir diğerine daha çok sunulduğunu ve kadınların arka plana itildiğini gösterir.

Bilimsel olarak biliyoruz ki insan beyni ondan ne istediğimize koşullu olarak çalışır.Eğer ki çalışmasına ihtiyaç duymazsanız sadece onu taşıyarak hamallık edersiniz fakat kullanmayı bilen için beyin kanatlara dönüşür.

OLDUĞU(N) GİBİ GÖRÜN

hypatia
http://mervezana.com/

Dünyayı önyargısız, olduğu gibi görmeye çalışırsak onun tek sorunun insanlar olduğunu görürüz. Bir insanın toplumsal,kültürel,sosyal her anlamda başka bir insandan üstün olmadığını ve hepimizin ölecek olduğumuz gerçeğini görebiliriz.

“Eğer bir toplum tek bir aklın sözleri, düşünceleri ve eylemleriyle hareket ederse, orada sadece o kişi var demektir. Geride kalanların varlığı bir söylentiden öteye gitmezdi.”

” Yanlış da olsa düşünmek hiç düşünmemekten daha iyidir” Hypatia

RASYONEL DÜŞÜNCENİN GÜCÜNE İNANIN

Hypatia, daha büyük bir şeye ulaşmak için var olan Platoncu sorgulama tekniğine hayrandır.

Her nesnenin ardında derin bir gerçeklik olduğuna,her görünen nesnenin özü fikrine inanan neoplatoncu felsefesinin bir üyesidir.

Hypatia ona aşık olan öğrencilerinden Orestes’e ders vermek için adet bezini verir ve şöyle der:

“Senin asıl sevdiğin bu Orestes. Güzelliği güzellik olduğu için sevmiyorsun.”

” Yanlış da olsa düşünmek hiç düşünmemekten daha iyidir” Hypatia

Aslında Hypatia Orestes’e güzelliğin somut bir nesneyle özdeşleştirilemeyeceğini ifade etmek istemişti.

SORU SORUN ve CESARET EDİN

hypatia
http://mervezana.com/

Hypatia’ya göre hayat gizemlerle dolu bir yer ve onu anlamadan yaşamak, yaşamayı güçleştiriyordu.

Hayatı anlamaya dair atılan her adımda, karşımıza yeni zorluklar ve yeni sorular çıkacaktır. Bunu çözmeye çalışmak Tanrı’ya havale etmekten daha zor ama anlama yaklaşmak için yepyeni bir adım demektir.

Ona göre korku korkuyu besler ve korku büyüdükçe gerçeklerden ve kendinden uzaklaşırsın.

Cesaret edilemeyen her şeye esir oluruz. Dört duvar arasında olmak değildir esaret; insanın kendisini iradesi dahilinde suskunluğa hapsetmesidir. Haksızlık, adaletsizliğe karşı susmak mesela en büyük örnektir. Bu durumda çağımızın en büyük esaretidir.

AKLIN DİKKATİNİ DAĞITMAYIN ve ÜRETİN

“Aklın dikkati dağıldığında, insan da dağılırdı.”

” Yanlış da olsa düşünmek hiç düşünmemekten daha iyidir” Hypatia

Hypatia’ya göre; kırılgan ilişkiler insanın özgürlüğünü kaybetmesine sebep olurdu. Birine bağlı olmak diğer şeylerden kopmak anlamına geliyordu.

Kırılan bir kalbin gölgesinin, insanın düşüncelerinin üstüne düşeceğine inanıyordu. Düşüncelerini rahatça ve en iyi şekilde ifade edebilmek için gölgelerden arınmanın temel olduğunu düşünüyordu.

AKILCI BİR YAŞAM SÜRÜN

Hypatia’ya göre kendi aklına göre yaşamayı öğrenemeyen biri başkalarının aklına göre yaşamaya mahkumdu ve bu durum onu hayatı boyunca gönüllü bir köle yapardı.

O dönemde sözlerini anlayamayan insanlar,anlamayanlar olarak görülmek istemezler ve onun sözlerinin lanetli,büyülü olduğunu iddia ederlerdi.

HER ŞEYİ YENİDEN DÜŞÜNÜN

hypatia
http://mervezana.com/

Bir yanlışın yanlış olduğunu söylemezsek,bir süre sonra o yanlış bize yanlış gibi görünmemeye başlar.

Bu yüzden çoğu kez birçok şeyi yeniden ve yeniden düşünmemiz lazım. İçinde bulunduğumuz düşünce yapısından çıkıp, uzaktan fikirlerimize,hayatımıza,dünyaya birde oradan bakmamız lazım.

Bir binanın içerisindeyken binanın büyüklüğünü,cephesini detaylarını algılayamazsınız,ama dışına çıkıp uzaklaştıkça gözünüzde ölçek algısı yerleşmeye başlar ve her şeyi net algılarsınız.

Hypatia’nın felsefesi iyimser,uzlaşmacı ve akılcı bir felsefedir.

Öneriler

hypatia
http://mervezana.com/
HYPATIA ile İLGİLİ ÖNERİ KİTABIM
HYPATIA ve O DÖNEMİ ANLATAN FİLM: AGORA

Daha Fazlası

4 thoughts on “KARANLIK ÇAĞIN GÜNEŞİ İLK BİLİM KADINI “HYPATIA” ve “YAŞAMAK””

  1. Düşünmeye daha fazla vaktimiz olduğu bu dönemde böylesine güzel ve emek verilerek yazılmış bir yazıyı okumak gerçekten iyi geldi. Kaleminize sağlık…

Yorum bırakın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir